A lonely pies

Nowy Apartheid w RPA

rzehak@NOSPAM.gazeta.pl — Sat, 28 Apr 2012 08:42:43 +0200

Wczoraj Republika Po�udniowej Afryki �wi�towa�a 18-lecie wolnych wybor�w i zako�czenia ery Apartheidu. Wielkie �wi�to wielkiego wydarzenia wywalczone przez dzielnych ludzi.

�

(ulica Soweto township)

RPA to najszybciej rozwijaj�cy si� i najbogatszy kraj Afryki z ponad 285 miliardami dolar�w produktu krajowego brutto, g��wnie dzi�ki swoim licznym zasobom naturalnym. W RPA jest 40% �wiatowych zasob�w z�ota, ogromne z�o�a diament�w czy 80% zasob�w w�gla Afryki. Miasta jak Johannesburg i Cape Town rozwijaj� si� niesamowicie szybko – czego symbolem s� nowe centra biurowe i handlowe. Jest kraj te� bardzo zr�nicowany kulturowo czego przyk�ad jest 11 oficjalnych j�zyk�w.

�

(sklep mi�sny w Soweto)

BBC nada�o wczoraj specjalny program o rocznicy zako�czenia apartheidu, gdzie rozradowani ludzi opowiadali jak ich �ycie si� zmieni�o si� na lepsze przez ostanie lata. I to prawda.

�

(cywilizacyjne dodatki, na g�rze kran z wod�, poni�ej nowe toalety - ka�de z tych cud�w techninki "obs�uguje" od kilku do kilkunastu rodzin)

Ale RPA to tak�e miejsce wielu biednych ludzi nie maj�cych dost�pu do bogactwa ich kraju, �yj�cych cz�sto we wsp�czesnych gettach zwanych township. Township s� to ca�e dzielnice miast, kt�re powsta�y jeszcze w czasach apartheidu, gdy bia�a mniejszo�� dokona�a fizycznej segregacji ludno�ci przenosz�c ludno�� okre�lonej rasy w specjalnie wyznaczone dzielnice. I tak biali, czarni, kolorowi czy hindusi �yli oddzielnie w swoich enklawach.

�

(domy w townships)

W towships mieszka� Neslon Mandela czy Desmond Tutu. W township rodzi�y si� protesty i walka z apartheidem. W Towsnhips pog��bia�a si� bieda. W township bieda pog��bia si� dalej.

�

(fryzjer)

B�d�c w RPA by�em w dw�ch takich miejscach – w s�ynnym Soweto w Johannesburgiem i w najwi�kszym twonship w Cape Town. Podr� z centrum kwitn�cych miast w township jest jak podr� w czasie. Z miejsce gdzie ludzie si� bogac� korzystaj�c w pe�ni co �ycie mo�e zaoferowa� do miejsc gdzie ludzi walcz� o przetrwanie z dnia na dzie�.

(dzieci townships)

Kontrast jest przera�aj�cy. � Tylko kilka lub kilkana�cie minut z centrum miast wiele milion�w ludzi �yje w kartonowych lub blaszanych domach, bez elektryczno�ci, bez bie��cej wody czy kanalizacji. Nowe w�adze przychodz� do twonship tylko przed wyborami przynosz�c nowe obietnice kt�re maj� by� nie spe�niony po tym jak ju� zostan� wybrani.

�

Oficjalnie rz�d inwestuje w township ale pieni�dze te bynajmniej nie docieraj� do tych kt�rzy je potrzebuj�. Towship jest nadal wygodnym miejscem do trzymania biednych z dala od bogatych centrum miast. Tylko, �e teraz ju� ci�ko wini� za to to tych innych – teraz – tych rasistowskich bia�ych.

�

W township przemoc jest na porz�dku dziennym. Codzienni kilkana�cie kobiet i dzieci jest gwa�conych. Dzieci rodz� dzieci. HIV jest powszechny. Narkotyki rzeczywisto�ci� i sposobem na ucieczk�. Bez pracy, bez nadziei w kr�gu biedy siedz� apatycznie przygl�daj�c si� turystom przychodz�cym ogl�da� ich �ycie na organizowanych wycieczkach. Wycieczki musz� by� organizowane, poniewa� jest zbyt niebezpiecznie, �eby p�j�� tam bez lokalnej „ochrony”.

�

Ja by�em w wielu biednych miejscach i rozumiem, �e nowe kraje potrzebuj� czas na uporz�dkowanie przesz�o�ci ale RPA jest czym� innym. Tutaj jest sprawnie funkcjonuj�cy rz�d, � niesamowite rezerwy naturalne generuj�ce wielki przych�d wi�c nie musi by� tak jak jest teraz. Niestety � ci kt�rzy na sztandarach wolno�ci i r�wno�ci przej�li w�adze zapomnieli o tych, w imieniu kt�rych t� w�adze teraz maj�.

To smutne, �e ci sami bohaterowie, kt�rzy jeszcze tak niedawno walczyli z apartheidem ryzykuj�c swoje �ycie teraz p�awi�c si� w bogactwie ignoruj� miliony cierpi�cych. � Jak mi cz�sto powtarzano w township wcze�niej radzi� rasowy apartheid a teraz nowy apartheid pieni�dza. ��

Si�aczka – wersja 2012

rzehak@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 24 Apr 2012 14:30:34 +0200

Polski rz�d jak powszechnie wiadomo prowadzi program pomocy Polakom na wschodzie, w tym i w Kazachstanie. Program ten obejmuje mi�dzy innymi promocje polskiej kultury, repatriacj� i nauk� j�zyka polskiego – i o tym ostatnim teraz troch�.

(dom nauczyciela w Pietrowce gdzie mieszka Marcin)

Od kilku lat do Kazachstanu przyje�d�aj� polscy nauczyciele, �eby uczy� dzieci i doros�ych polskiego pochodzenie ich kiedy� to ojczystego j�zyka. Warunki pracy i �ycia tych nauczycieli s� generalnie dobre ale bywaj� ciekawe wyj�tki – i o tym te� teraz troch�.

�

(pok�j Marcina)

Pan Marcin, a raczej Marcin bo on nie czyje si� swobodnie z form� „na Pan” przyjecha� do Kazachstanu rok temu, jest to ju� drugi raz jak jest w Kazachstanie ale postanowi� nie przed�u�y� kontraktu i nied�ugo b�dzie wyje�d�a� – i o tym te� potem troch�.

�

(sk�adzik i lokalny transport Marcina)

Marcin mieszka w wiosce Pietrowka po�o�onej oko�o 70 km on stolicy Astana ale miejsce to r�ni si� od szybko rozwijaj�cej si�, jednej z najm�odszych stolic �wiata – i o tym te� b�dzie troch�.

�

(g��wna ulica Pietrowki)

Marcin jest nauczycielem j�zyka polskiego. Mieszka w wiosce w �rodku stepu i uczy jak dobrze p�jdzie do 35 dzieci. Jak robi si� cieplej do dzieci mniej ch�tnych do nauki. C�, ci�ko konkurowa� ze s�o�cem, szczeg�lnie jak przez p� roku w Pietrwoce panuje zima. Okre�lenie panuje nie jest przypadkowe – temperatura dochodzi tam do minus 40 stopni. A czasami nawet i gorzej bywa. Jak temperatura spada poni�ej 30 stopni mrozu to w�adze zamykaj� szko�y i zaj�cie Marcina wtedy to g��wnie… przetrwa�.

�

(mieszka�cy Pietrowki)

A przetrwa� nie jest bynajmniej �atwo. W domu, w kt�rym mu przydzielono s� trzy ma�e pokoje, kuchnia razem z �azienk� i sk�adzik. Mieszka tam w zale�no�ci od pory roku od 3 do 5 os�b, wi�c wi�kszo��czasu Marcin dzieli pok�j z Kazachskim nauczycielem. Pewnie wola�by dzieli� go z Kazachsk� piel�gniarka, kt�ra te� tam mieszka�a ale a) Marcin ma dziewczyn�, b) piel�gniarka tradycyjna , c) jako� nie tak. Dom, w kt�rym mieszka Marcin przynale�y lokalnej gminie wi�c mieszkaj� tam wszyscy szcz�liwcy pracuj�cy w Kazachskim systemie edukacji i zdrowia kt�rych zes�ali oddelegowali do Pietrowki.

�

(tablica og�osze� "czas zamawia� ptaki"

W domu kuchnia jest, �azienka jest – i to wszystko razem w jednym pomieszczeniu. M�wi�c konkretnie ca�a �azienka to prowizoryczny zlew stoj�cy w k�cie z wod� sp�ywaj�c� do pojemnika ustanowionego na pod�odze. To musi by� ciekawe jak 5 os�b tam si� myj� wyginaj�c nad tym zlewem. My�l�, �e mieszkaj�cemu kazachskiemu nauczycielowi WF, kt�ry te� tam mieszka wychodzi to o wiele lepiej ni� poloni�cie.

�

(piec kuchenny i zlew do mycia - czyli kuchnia i �azienka w jednym)

Woda jest, nawet i bie��ca i tylko 100 metr�w od domu. Znaczy latem 100 metr�w, zim� kilkaset metr�w od domu bo ten kran na ulicy kt�ry jest bli�ej jako� szybko zamarza.

�

(u g�ry uliczna studnia z woda do domu, na dole polska go�cinno��)

Ocieplenie – jest – w kuchni stoi piec wiec jak si� w nim napali to w domu robi si� ciep�o. Wi�c jak si� ma czym pali�, a to nie zawsze jest pewnik, to wtedy mo�e i od dymu nie wiele wida� ale ciep�o jest. Od suszonych rzeczy te� nie najlepiej w domu pachnie ale mo�na si� przyzwyczai�. Jako, �e ani w�giel ani drewno nie przys�uguj� mieszka�com to podw�rko domu si� systematycznie powi�ksza. P�ot za oknem ju� nie przeszkadza, drzwi do drewutni ju� si� nie s� niedomykaj�ce, itp. W ko�cu jak co� si� spali�o to ju� nie przeszkadza.

�

(Marcin w klasie, w kt�rej uczy polskiego, w r�ku skarpetka g�bka do �cierania tablicy)

Do cz�stego wychodzenia jest te� oczywi�cie wychodek. Taki swojski, drewniany na podw�rku z dziur� gdzie nale�y. Troch� si� przepe�ni� wiec kilka ostatnich weekend�w Marcin stara si� wykopa� wi�ksz� dziur� na to co nauczyciele strawili, ale tylko ostatnio jest to mo�liwe gdy� wcze�niej ziemia by�a zbyt zamarzni�ta. Tak czy owak, jak na zewn�trz minus 40 to z wychodka nie da si� korzysta� wi�c mieszka�cy Domu Nauczyciela w Pietrowkie robi� to (i nie chodzi o seks) w drewutni.�

�

(szko�a gdzie uczy Marcin)

Komunikacja – jest. Marcin ma jak i niekt�rzy telefon kom�rkowy. Co prawda sam za niego musi p�aci� ale dzia�a. Co prawda dzia�a tylko na parapecie okna ale dzi�ki przybitego kawa�ka drewna telefon tam mo�na teraz nawet postawi�. Wi�c jak wiatr przywieje sie� Marcin dostaje sms.

�

(w poszukiwaniu sieci)

Marcin uczy w trzech szko�ach kt�re s� rozrzucane w odleg�o�ci 45 km od siebie. Marcinowi nie przys�uguje transport, auto czy przejazd autobusem, kt�ry i tak rzadko kursuje. Marcin wi�c �eby dojecha� do szko�y prosi lokalnych kierowc�w o podrzucenie ale regularnie korzysta z us�ug znajomego – on zajmuje si� przewozem pracownik�w masarni. Jak sam m�wi pewnie nie wszyscy oni to rze�nicy ale jak wnioskowa� po ich twarzach to niema�o oni w �yciu widzieli.� ��

�

(jedna ze szk� gdzie uczy Marcin)

Z s�siadami Marcin ma dobre stosunki. Wita si� z nimi jak ich spotyka, czasem po�ycza od nich w�giel, jak ich kura zniesie jajko na podw�rku Marcina to jest jajecznica, niekiedy pocz�stuj� w�dk�. Marcin kiedy� nawet stara� si� z nimi porozmawia� ale nie mogli znale�� jako� wsp�lnych temat�w. O zamarzni�tym psie znalezionym na �mietniku wraz z �a�cuchem na szyi s�siadowi nie by�o „interesno”, a Marcinie jako� nie chcia�o si� s�ucha� o sukcesach Prezydenta kraju. Szkoda, �e nie wpadli �e zawsze mo�na pogada� o dupach – to zawsze dzia�a.

�

(hodowla Marcina)

Nied�ugo �wi�to 3tego maja. Ambasada RP w Astanie ju� wys�a�a zaproszenia dla korpusu dyplomatycznego i lokalnych w�adz na przyj�cie w hotelu Radisson. Marcin te� organizuje �wi�towanie dnia Konstytucji. Ju� wyci�� krzaki za domem; b�dzie ognisko i lokalni Polacy.� I �eby by�o jasne dopisz�, �e jestem dumny i z Ambasady i z Marcina (bez jakiego� sarkazmu) – wszyscy staraj� si� upami�tni� ten wa�ny dla Polak�w dzie� – i ka�dy jak mo�e najlepiej.

�

(pr�d w szkole jest)

Marcin nie postanowi� wyjecha� z Kazachstanu dlatego, �e �yje w ci�kich warunkach ale dlatego �e ju� nie wierzy w swoj� misj� tutaj. My�l�, �e coraz mniej ludzi wierzy w t� misj� ale pewnie b�dzie to trwa�o do p�ki i rz�d nie przestanie w to wierzy� i utrzymywa� iluzj� szerokiej i kompleksowej pomocy dla podtrzymania j�zyka polskiego w Kazachstanie.�

�

(dzieci Pietrowki)

Jako, �e Marcin jest nauczycielem j�zyka i literatury polskiej my�l�, �e trafne b�dzie nawi�zanie to naszych lektur. Dla mnie Marcin to wsp�czesna Si�aczka a raczej Si�acz Ministra Spraw Zagranicznych RP. A mo�e bardziej jak Nasza Szkapa? Sam ju� nie wiem.

(Marcin)